YR APÊL AT FELIX: AGWEDDAU AR HANESYDDIAETH R. T. JENKINS (1881–1969). (1st December 2021)

• Record Type: Journal Article
• Authors: Chapman, T. Robin
• Is Part Of: Welsh history review. Volume 30:Number 4(2021)
• Page Start: 609
• Page End: 635
• Publication Date: 2021-12-01
• Subjects: Wales -- History -- Periodicals; Histoire -- Périodiques; Wales; History; Periodicals; 942.9005
• DOI: 10.16922/whr.30.4.7
• Languages: English
• ISSNs: 0043-2431

Abstract

Edrychir yma ar y defnydd a wnaeth R. T. Jenkins o ffilm gartwŵn i esbonio agwedd briodol y presennol tuag at y gorffennol yn ei ysgrif 'Yr apêl at hanes' yn 1924, gan ddadlau bod y dewis yn codi cwestiynau ehangach am egwyddorion hanesyddiaeth yr awdur. Drwy ystyried pwyslais Jenkins ar gyfyngiadau hanes a'r technegau a ddefnyddiodd yn ei waith ehangach, ceisir dangos bod y lle canolog a roddai i'r paradocsaidd a'r gwrthreddfol a'i amharodrwydd i gynysgaeddu disgyblaeth hanes ag unrhyw werth gwrthrychol yn tarddu o ddau amcan. Y naill oedd ei ddymuniad i weld proffesiynoli disgyblaeth hanes (a hanes Cymru yn fwyaf penodol) heb arddel unrhyw fydolwg 'mecanyddol' am y natur ddynol. Y llall oedd ei bryder am y defnydd ideolegol a wneid o'r gorffennol yn enw awdurdod gwleidyddol, crefyddol a diwylliannol.